Στερεύει η λίμνη Κουρνά – Αποκαρδιωτική εικόνα

Μετά τα φράγματα που έχουν αδειάσει και είτε έχουν κλείσει “στρόφιγγες” εδώ και καιρό, όπως στην περίπτωση του φράγματος Φανερωμένης, είτε ετοιμάζονται να κλείσουν ξανά όπως στην περίπτωση του Αποσελέμη, τώρα αρχίζουν να αδειάζουν και οι λίμνες στην Κρήτη!

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις η λίμνη Κουρνά και οι πηγές της Αργυρούπολης, όπου η στάθμη και τα αποθέματα έχουν πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας 30ετίας, με αποτέλεσμα στον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης να τρέχουν και να μη φτάνουν αναζητώντας λύσεις να εξασφαλίσουν τη συνέχιση της παροχής νερού προς τη Γεωργιούπολη και το Ρέθυμνο, όπου ήδη το τελευταίο διάστημα καταγράφονται προβλήματα στην υδροδότηση.

Την ίδια ώρα ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και το πολύ μεγάλο κόστος των μεγάλων φραγμάτων της Κρήτης μπαίνουν στο “στόχαστρο” των εισαγγελικών Αρχών! Για του λόγου του αληθές, ξεκίνησε εισαγγελική έρευνα για το φράγμα Βαλσαμιώτη στα Χανιά, προκειμένου να διερευνηθεί αν προκύπτουν ευθύνες για το γεγονός ότι ένα φράγμα που εκτοξεύτηκε σε κόστος και έφτασε να στοιχίσει πάνω από 40 εκατ. ευρώ δεν μπορεί να αξιοποιηθεί στον επιθυμητό βαθμό, εν μέσω τεχνικών αστοχιών που δεν έχουν βρει ακόμα λύση!

Στον καμβά αυτό, η πρώτη σκέψη που ορθώνεται στο μυαλό του κάθε απλού πολίτη της Κρήτης είναι μία: Μήπως σε τοπικό επίπεδο τα κάναμε ολίγον… θάλασσα σε επίπεδο κυρίως σχεδιασμού, αλλά και διαχείρισης γύρω από τα εγγειοβελτιωτικά έργα, τα φράγματα και συνολικά το μέτωπο του νερού;

Διότι, παρά τον πακτωλό χρημάτων που έχει δαπανηθεί για μεγάλα φράγματα, οι ταμιευτήρες έχουν αποδώσει στην πράξη πολύ λιγότερα από τα προσδοκώμενα, αφήνοντας τελικά το νησί να καλύπτει τις ανάγκες σε νερό, ύδρευση και άρδευση, από τις γνώριμες, όσο όμως και άκρως κοστοβόρες (αλλά και προβληματικές για τον υδροφόρο ορίζοντα) γεωτρήσεις…

Και όταν έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουν δαπανηθεί ένα σωρό χρήματα για φράγματα και τα φράγματα να επιτελούν τον ρόλο τους μονάχα στα χαρτιά, ε, είναι προφανές πως κάτι δεν έχει πάει διόλου καλά με τον όλο σχεδιασμό.

Και δεν προξενεί απορία ή έκπληξη το ότι έχουμε φτάσει στο σημείο να ξεκινούν εισαγγελικές έρευνες! Ίσα-ίσα δηλαδή, δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι άργησε κιόλας να ξεκινήσει η εισαγγελική έρευνα που ξεκίνησε αυτεπάγγελτα εσχάτως από την Εισαγγελία Χανίων για το φράγμα Βαλσαμιώτη.

 

 

 

 

 

Φράγμα Βαλσαμιώτη

Στην περίπτωση του φράγματος Βαλσαμιώτη, έχουμε ένα έργο που εκτοξεύτηκε από πλευράς προϋπολογισμού, συγκεκριμένα από τα 23 εκατ. ευρώ ανέβηκε πάνω από τα 41 εκατ. ευρώ. Παρ’ όλη την εκτόξευση κόστους, σήμερα δε μιλάμε για ένα άρτιο έργο που λειτουργεί όπως πρέπει. Παραμένουν κακοτεχνίες και αστοχίες, παρά τα κάποια “μπαλώματα” που είχαν γίνει τα προηγούμενα χρόνια. Παραμένει το πρόβλημα της διαρροής ποσοτήτων νερού και απαιτούνται επιπρόσθετες εργασίες, με κόστος άνω των 2 εκατ. ευρώ, για να διορθωθούν οι τεχνικές αστοχίες!

Στο διά ταύτα, το ζήτημα είναι ότι το φράγμα Βαλσαμιώτη στη θεωρία έχει χωρητικότητα 6 εκατ. κυβικά και στην πράξη δεν μπορεί να φτάσει καν τα 1,5 εκατ. κυβικά νερού, με αποτέλεσμα να δίνεται λύση από τις γεωτρήσεις.

Όλα αυτά κινητοποίησαν την Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Χανίων, η οποία ξεκίνησε δικαστική έρευνα προκειμένου να διαπιστώσει αν υπάρχουν ευθύνες για το τραγελαφικό αυτό σκηνικό γύρω από το φράγμα Βαλσαμιώτη.

Στην έρευνα εξετάζεται όλη η πορεία του έργου, όλες οι μελέτες, οι συμβάσεις, οι εγκρίσεις, οι άδειες και οι πληρωμές που έγιναν, καθώς και ο ρόλος όλων των εμπλεκομένων από την πρώτη στιγμή στο έργο. Ήδη, μάλιστα, έχουν δεχτεί κλήσεις για να αρχίζουν να καταθέτουν οι διαχρονικά εμπλεκόμενοι με το έργο.

Κλείνει ξανά ο Αποσελέμης

Δεν είναι βεβαίως μονάχα το φράγμα Βαλσαμιώτη στα Χανιά που δεν μπορεί να επιτελέσει τον ρόλο για τον οποίο φτιάχτηκε.

Πολύ κατώτερη του αναμενομένου είναι η “απόδοση” και των δύο μεγάλων φραγμάτων στο νομό Ηρακλείου, Αποσελέμη και Φανερωμένης, που έχουν αποδειχτεί πρακτικά άκρως ευάλωτα, έρμαια για την ακρίβεια των διαθέσεων του καιρού, των βροχοπτώσεων κ.τ.λ.

Έτσι όπως φτιάχτηκαν τα δύο φράγματα, θυμίζουν περισσότερο άδειες δεξαμενές σε περιπτώσεις χρονιών με χαμηλές βροχοπτώσεις όπως η φετινή.

Εδώ το σκηνικό μιλά από μόνο του. Το μεν φράγμα Φανερωμένης παραμένει κλειστό εδώ και πολύ καιρό, και ανοίγει απλώς για ελάχιστες ημέρες ώστε να αρδεύονται οι πολύ κοντινές μονάχα με το φράγμα περιοχές, ο δε Αποσελέμης είχε κλείσει για μερικούς μήνες, ξανάνοιξε και τώρα, στα τέλη του μήνα προς αρχές του επόμενου, θα ξανακλείσει αναγκαστικά, αφού τα αποθέματα έχουν πέσει πάλι στα όρια ασφαλείας!

Ως γνωστόν, ο ΟΑΚ είχε κατεβάσει τα ρολά στο φράγμα Αποσελέμη την άνοιξη, λόγω εξάντλησης των αποθεμάτων. Ο Αποσελέμης ξανάνοιξε και ξεκίνησε και πάλι η ροή νερού προς τους Δήμους Ηρακλείου, Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου στις αρχές Ιουλίου. Η κάνουλα του Αποσελέμη άνοιξε μετά από μερικούς μήνες, διανέμοντας και πάλι νερό από το αποθεματικό των διαθέσιμων 1.200.000 κ.μ. νερού, που κλήθηκαν να μοιραστούν τώρα μέσα στο καλοκαίρι ο Δήμος Ηρακλείου και οι Δήμοι Αγίου Νικολάου και Χερσονήσου, οι ανάγκες των οποίων είναι πολύ αυξημένες την περίοδο αυτή λόγω του τουριστικού αμιγώς χαρακτήρα τους.

Η κάνουλα του Αποσελέμη άνοιξε ξανά μόνο για ένα δίμηνο αυστηρά, δηλαδή Ιούλιο-Αύγουστο. Στις αρχές Σεπτεμβρίου το αργότερο ο Αποσελέμης θα κλείσει ξανά, διότι τα αποθέματα είναι απολύτως οριακά, στα επίπεδα ασφαλείας, και αν εξαντληθούν και άλλο θα γίνει μεγάλη τεχνική ζημιά στο έργο!

Ρολά στο φράγμα Φανερωμένης

Σε ίδια μοίρα με τον Αποσελέμη βρίσκεται και το φράγμα Φανερωμένης στις Μοίρες. Η παρατεταμένη ανομβρία, σε συνδυασμό με την έλλειψη έργων ενίσχυσης του ταμιευτήρα στο φράγμα της Φανερωμένης, οδηγεί σε πολύ χαμηλή στάθμη του νερού, με αποτέλεσμα την τελευταία διετία το φράγμα να υπολειτουργεί.

Παράλληλα, η χαμηλή στάθμη και η αποστράγγιση των νερών του φράγματος έχουν οδηγήσει στην πρόκληση κατολισθήσεων σε διάφορα σημεία του φράγματος. Σε περίπτωση που το φαινόμενο αυτό συνεχιστεί, είναι ορατός ο κίνδυνος ο ταμιευτήρας του φράγματος να γεμίσει με μεγάλες ποσότητες χώματος.

Το φράγμα της Φανερωμένης παραμένει κλειστό ουσιαστικά εδώ και πολύ καιρό. Ανοίγει απλώς κατά διαστήματα και με πολύ περιορισμένο τρόπο για να δώσει νερό σε συγκεκριμένες, πολύ κοντινές μονάχα περιοχές.

Για του λόγου το αληθές, στα τέλη Ιουλίου το φράγμα Φανερωμένης άνοιξε μονάχα για ένα τριήμερο, προκειμένου να ποτίσουν (αυστηρά με σταγόνες βέβαια) οι παραγωγοί στη Γαλιά και στα Σκούρβουλα.

Η πραγματικότητα είναι πως τα δύο αυτά άδεια φράγματα, Αποσελέμη και Φανερωμένης, αλλά και τα υπόλοιπα φράγματα εδώ στην Κρήτη, είναι “ευάλωτα” απέναντι στις διαθέσεις του καιρού. Χωρίς παρατεταμένες βροχοπτώσεις, τα φράγματα δυστυχώς δε γεμίζουν και δεν μπορούν να ανταποκριθούν στον ρόλο τους.

Για την περίπτωση του Αποσελέμη, ως λύση αναμένεται η κάθοδος των πλημμυρικών νερών του Οροπεδίου, όταν με το καλό φτιαχτεί ο αγωγός που θα κατεβάζει τα νερά μέσω της σήραγγας που είναι έτοιμη εδώ και έναν χρόνο. Για το φράγμα Φανερωμένης, πάλι, μοναδική λύση σωτηρίας είναι το πολυσυζητημένο έργο εκτροπής του Πλατύ Ποταμού, που αναμένουμε εδώ και τόσα χρόνια…

Αδειάζει… η λίμνη Κουρνά

Σε ιστορικό χαμηλό έχει κατέβει η στάθμη της

Σαν να μην έφτανε, όμως, η αποκαρδιωτική εικόνα με τα άδεια φράγματα που ανοιγοκλείνουν, τώρα φτάσαμε στο σημείο να αρχίζουν να στερεύουν και οι λίμνες στην Κρήτη!

Μονάχα θλίψη, προβληματισμό και ανησυχία προκαλεί η εικόνα της λίμνης Κουρνά, από την οποία ο ΟΑΚ δίνει νερό στη ΔΕΥΑ Ρεθύμνου, όπου η στάθμη έχει κατέβει πάρα πολύ, πιάνοντας ιστορικό χαμηλό για τις τελευταίας δεκαετίες!

Τα αποθέματα νερού τόσο από τις πηγές Αργυρούπολης όσο και από τη λίμνη του Κουρνά είναι στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τουλάχιστον 30 ετών, όπως παραδέχεται ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης, που ψάχνει τώρα να βρει λύσεις…

Για να αντιληφθεί κανείς τις διαστάσεις του προβλήματος, αρκεί να αναφέρουμε ότι μια λύση που επιστρατεύει, μεταξύ άλλων, ο ΟΑΚ Α.Ε. είναι να θέσει ξανά σε λειτουργία μετά από κοντά μια 15ετία (!) το αντλιοστάσιο στον Μουσελά, ώστε να προστατευτούν τα αξιοποιήσιμα αποθέματα της λίμνης Κουρνά.

Σε σχετική ανακοίνωση του ΟΑΚ αναφέρεται με αποκαλυπτικό τρόπο: «Ο ΟΑΚ Α.Ε. ενημερώνει ότι τα αποθέματα νερού τόσο από τις πηγές Αργυρούπολης όσο και από τη λίμνη του Κουρνά είναι στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τουλάχιστον 30 ετών, από τότε δηλαδή που έχει την ευθύνη της κατανομής και παροχής του νερού υδρο-άρδευσης στην περιοχή αυτή.

Πέραν αυτού σημειώνεται ότι:

Τους τελευταίους μήνες καταβάλλονται τιτάνιες προσπάθειες από όλο το προσωπικό του ΟΑΚ Α.Ε. προκειμένου να επισκευάζονται άμεσα οι βλάβες που παρουσιάζονται στις εγκαταστάσεις στην περιοχή και που οφείλονται κατά βάση στη λειτουργία των αντλιών σε χαμηλή στάθμη λόγω έλλειψης νερού (οπότε οι αντλίες καταπονούνται τραβώντας “αέρα”), στην αδιάκοπη πολλές φορές λειτουργία των αντλιών που δημιουργεί υπερθέρμανση των αντλιών, στην αστάθεια και διακοπές του ρεύματος στην περιοχή, κ.λπ.

Ο ΟΑΚ Α.Ε. διακόπτει τις αρδεύσεις στην περιοχή, δίνοντας προτεραιότητα στην ύδρευση του Ρεθύμνου και των περιοχών Γεωργιούπολης-Καβρού.

Παράλληλα ο ΟΑΚ Α.Ε. αποφάσισε πριν από 15 μέρες και υλοποιεί:

1oν: Τη βελτίωση της αντλησιμότητας στις εγκαταστάσεις του αντλιοστασίου Κουρνά.

2ον: Την επαναενεργοποίηση του αντλιοστασίου Μουσελά, το οποίο ήταν σε αδράνεια από το 2003.

Οι παραπάνω εργασίες θα ολοκληρωθούν εντός του επόμενου δεκαημέρου και αναμένεται να βελτιώσουν κατά πολύ τη σημερινή κατάσταση»…