Οδός Γιάννη Χαλκίδη: Η ιστορία ενός δρόμου από τη Χούντα μέχρι σήμερα

Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τη μετονομασία τμήματος της οδού Κωνσταντινουπόλεως σε Γιάννη Χαλκίδη, μετά από απόφαση που είχε πάρει το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης τον Ιούνιο του 2014.

Η επίσημη τελετή πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους παρουσία του Δημάρχου Θεσσαλονίκης, Γιάννη Μπουτάρη, στελεχών της διοίκηση και του επικεφαλής της παράταξης «Ανοιχτή Πόλη», νυν βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Τριαντάφυλλου Μηταφίδη.

 

Στη μνήμη του Γιάννη Χαλκίδη

Η αλλαγή του ονόματος έγινε στη μνήμη του δολοφονηθέντα Γιάννη Χαλκίδη από άνδρες της κρατικής Ασφάλειας τον Σεπτέμβριο του 1967, σε μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της χώρας. Στο σημείο όπου το στέλεχος της Νεολαίας Λαμπράκη, της ΕΔΑ και της αντιδικτατορικής οργάνωσης Πατριωτικό Μέτωπο δέχθηκε τα πυρά των ασφαλιτών, έχει στηθεί ειδική πλάκα, στην οποία μνημονεύεται.

Το ιστορικό της δολοφονίας

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1967, μέλη του Πατριωτικού Μετώπου, μεταξύ των οποίων και ο Γιάννης Χαλκίδης, σαμποτάρουν τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Ανατινάζουν κολόνα της ΔΕΗ, προκαλώντας διακοπή του ρεύματος σε όλους τους χώρους της ΔΕΘ.

Μετά από λίγα λεπτά η βλάβη αποκαταστάθηκε, αλλά η ενέργεια προκάλεσε μεγάλη επικοινωνιακή ζημιά στο χουντικό καθεστώς, που πάσχιζε να δείξει διεθνώς ότι στην Ελλάδα επικρατεί ηρεμία, καθώς το σαμποτάζ έγινε παρουσία πολλών ξένων επισήμων και σχολιάστηκε εκτενώς στα διεθνή Μέσα Ενημέρωσης.

Λίγα 24ωρα αργότερα άνδρες της Εθνικής Ασφάλειας της Χωροφυλακής Θεσσαλονίκης κάνουν έφοδο σε διαμέρισμα στην τότε οδό Φιλελλήνων  (σημερινή ονομασία Θεοδώρου Νάτσινα) με Κωνσταντινουπόλεως (σημερινή Χαλκίδη), όπου βρίσκονταν τα μέλη του Πατριωτικού Μετώπου Γιάννης Χαλκίδης, Γρηγόρης Παντής και Φερδινάνδος (Νάντης) Χατζηγιάννης. Τα τρία μέλη του ΠΑΜ προσπαθούν να διαφύγουν, αλλά ο Χαλκίδης δέχεται δύο σφαίρες στην πλάτη και πέφτει νεκρός. Οι υπόλοιποι συλλαμβάνονται και καταδικάζονται τον Νοέμβριο του 1967 με έκτακτο στρατοδικείο σε 20 χρόνια φυλακή.

Η Αστυνομία χαρακτηρίζει το συμβάν ως «ανταλλαγή πυροβολισμών μετά αναρχοκομμουνιστών που αντέταξαν ένοπλον βίαν εις επιχειρήσαντα την σύλληψίν των αστυνομικά όργανα». Με μια λεπτομέρεια: Τα μέλη του ΠΑΜ ήταν άοπλα.

Θύμα της κρίσης

Η οδός είναι παράλληλη της Κωνσταντίνου Καραμανλή από το ύψος της Π. Συνδίκα, τέμνει την 25η Μαρτίου και καταλήγει στη Μαρασλή. Εμπορικά όπως πολλοί δρόμοι της Θεσσαλονίκης την περίοδο της κρίσης βρίσκονται σε παρακμή. Αρκετά είναι τα λουκέτα που μπήκαν την τελευταία δεκαετία από επαγγελματίες που δεν άντεξαν την οικονομική λαίλαπα. Όσοι έμειναν το παλεύουν κάθε μέρα για να σταθούν όρθιοι, χωρίς το χαμόγελο να λείπει από τα χείλη τους.

 

Τα συνεργεία αυτοκινήτων

Τα συνεργεία και τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων ήταν το σήμα κατατεθέν του δρόμου. Όπως λέει στην ΤhessΝews ο  Στέλιος Κουκρούλης, που διατηρεί μηχανουργείο εδώ και 20 χρόνια, η γειτονιά ήταν γεμάτη από τέτοιες επιχειρήσεις. «Ο δρόμος φημιζόταν σε όλη τη Θεσσαλονίκη για τα συνεργεία που είχε. Υπήρχε κίνηση και ζωή. Με την κρίση πολλά έκλεισαν, έχουν μείνει κάποια, μεταξύ των οποίων και το δικό μου. Βγάζω ένα μεροκάματο για να μπορώ να συντηρήσω την οικογένειά μου, να σπουδάσω τα δυο μου κορίτσια, αλλά η δουλειά σαν τη δική μου έχει τελειώσει» σημειώνει και επισημαίνει «η Ελλάδα με μπουγάτσα και καφέ δεν σώζεται».

 

«Ήταν ένας δρόμος για αυτοκίνητα»

Στην απέναντι πλευρά του δρόμου, ανάμεσα σε εκατοντάδες κουτιά με ανταλλακτικά αυτοκινήτων, ο κ. Ηλίας Ρωσίδης. Έχει το κατάστημα από το 1985. Όπως θυμάται, πριν από χρόνια ελάχιστες ήταν οι πολυκατοικίες που υπήρχαν, με τα σπίτια να είναι χαμηλά ενώ ο δρόμος ήταν πιο στενός. Αργότερα με την ανοικοδόμηση χτίστηκαν εκατοντάδες διαμερίσματα, με την περιοχή να αναπτύσσεται οικονομικά. «Ήταν ένας δρόμος για αυτοκίνητα, λειτουργούσαν συνεργεία και ανταλλακτικά αυτοκινήτων, βουλκανιζατέρ, πρατήριο καυσίμων κ.ά.» αναφέρει στην ΤhessΝews.

 

Ο Δημήτρης Τσαχπίνης είναι φωτογράφος.  Έχει την επιχείρησή του στην οδό Γιάννη Χαλκίδη 20 χρόνια. «Όταν άνοιξα την επιχείρηση τα πράγματα ήταν πολύ καλά, ο δρόμος είχε ζωή, με καταστήματα, τράπεζες και ταχυδρομείο. Με την κρίση έκλεισε το 70-80% των επιχειρήσεων». Σύμφωνα με τον ίδιο, η κρίση έριξε τα ενοίκια και αυτό είχε ως αποτέλεσμα τον τελευταίο 1,5 χρόνο δειλά δειλά να ξεκινούν κάποιες νέες επιχειρηματικές προσπάθειες. «Υπάρχει μια αμυδρή εμπορική κινητικότητα, την οποία οι καταστηματάρχες προσπαθούμε να ανεβάσουμε».

 

Από το φύλλο της THESSNEWS #102 (21/04/2018-22/04/2018)

via